چهارشنبه , آبان ۲۳ ۱۳۹۷
خانه / تحقیقات و مقالات / مدل تکامل قابلیت یکپارچه سازی

مدل تکامل قابلیت یکپارچه سازی

مدل سی ام ام آی (CMMI) مدل تکامل قابلیت یکپارچه سازی

مدل تکامل قابلیت یکپارچه سازی یا مدل سی ام ام آی (CMMI) یکی از مدلهای پیشنهادی و تکنیک های پیشتاز است . ارزیابی سازمان های مستقل و رتبه بندی در مورد کیفیت چگونگی تعریف فرایندهای آن سازمانها را دنبال می کند، نه بر کیفیت خود فرایندها یا نرم‌افزار تهیه شده است. مدل CMMI جایگزین CMM شده است. مدل‌های CMMI مجموعه‌ای از تجارب برتر برای ارتقاء و بهبود فرآیندهای سازمان‌ها هستند. این مدل‌ها از سال ۱۹۹۳ میلادی و در حوزه توسعه نرم‌افزار ایجاد شده و پس از طی فرآیند توسعه و بلوغ، به مدل‌های سه گانه توسعه، خدمت و اکتساب در سال ۲۰۱۰ تبدیل شده‌اند.

ایزو ۹۰۰۰ یک استاندارد رسمی سازماندهی فراینده ساخت محصولات و روشی برای مدیریت و نظارت پیشرفت کارهاست .در اصل این استاندارد برای بخش تولید وساخت(صنعتی) ایجاد شد.ایزو ۹۰۰۰ همچنین برای فرایند تولید نرم‌افزار نیز به خوبی استفاده شده.مانند مدل CMMI مدرک ایزو ۹۰۰۰ هیچ تضمینی راجع به کیفیت نتایج نهایی ندارد و فقط فرایندهای کاری را فرموله و قالب استاندارد رسمی می دهد.

ایزو ۱۵۵۰۴

ایزو ۱۵۵۰۴، که با عنوان فرایند تشخیص و تعیین بهبود قابلیت نرم‌افزار (S.P.I.C.E)نیز شناخته می شود، “چارچوبی برای ارزیابی فرایندهای نرم‌افزار ” است.این استاندارد تنظیمات قالب روشنی برای مقایسه فرایند ها به شمار می رود . S.P.I.C.E خیلی شبیه CMMIاستفاده می شود.فرایند های این مدل برای مدیریت، کنترل، راهنمایی و نظارت تولید نرم‌افزار است . این مدل جهت سنجش سازماندهی تولید و توسعه یا تیم پروژه بصورت واقعی در طول مدت تولید نرم‌افزار استفاده می شود. تجزیه و تحلیل این اطلاعات برای شناسایی نقاط صعف و حرکت به سمت بهبودی پروژه استفاه می شود.همچنین برای تشخیص نقاط قوت پروژه که می تواند برای سازمان یا تیم پروژه ادامه پیدا کند یا برای امور مشترک یکپارچه شود.

مراحل بلوغ و توسعه مدل‌های CMMI

مدل‌های CMMI نخستین بار در سال ۱۹۹۳ میلادی و در حوزه نرم‌ افزار ایجاد شده‌اند. در سال ۲۰۰۲ حوزه اکتساب به این مدل‌ها اضافه شده و از سال ۲۰۰۹ مدل خدمت به این مجموعه پیوسته است. در سال ۲۰۱۰ کلیه مدل‌ها در حوزه‌های مختلف یکپارچه‌سازی شده و نسخه ۱٫۳ آن‌ها منتشر شده است. ویژگی قابل سنجش بودن این مدل‌ها باعث شده است که این مدل‌ها به مدل‌های مرجع سایر کسب و کارها نفوذ کرده و از این ایده در مدل‌های صنایع دیگر نیز استفاده شود.

مدل‌های CMMI با پیروی از این ایده که «کیفیت یک محصول یا خدمت شدیدا تحت تاثیر کیفیت فرآیند تولید و پشتیبانی آن محصول یا خدمت است» توسعه یافته‌اند. این مدل‌‌ها توسط موسسه SEI[5] ایجاد شده‌اند. از ژانویه ۲۰۱۳ کلیه مدل‌های CMMI از موسسه SEI به موسسه CMMI Institute که توسط دانشگاه کارنگی ملون ایجاد شده است، منتقل شده‌اند.

مدل CMMI-SVC، مجموعه‌ای از راهنمائی‌ها و تجارب یکپارچه برای ارائه خدمات پیشرفته است. این تجارب در سازمان‌های ارائه کننده خدمات قابل استفاده می‌باشند. هیچ محدودیتی در مورد نوع خدمات ارائه شده توسط سازمان‌ها مورد نظر نیست و این سازمان‌های می‌توانند در هریک از گروه‌های فناوری اطلاعات، مالی، سلامت، حمل و نقل، آموزش، هتلداری، … قرار داشته باشند.

مدل CMMI-SVC درچهار گروه زیر طبقه‌بندی شده‌اند، تشکیل شده است :

مدیریت پروژه و کارها- مدیریت فرآیند-  پشتیبانی-  برپاداری و تحویل خدمات

نسخه اولیه این مدل‌ها در سال ۲۰۰۹ تهیه شده و آخرین نسخه آن (گونه ۱٫۳) مربوط به سال ۲۰۱۰ است. با توجه به اینکه برای تهیه مدل CMMI-SVC از چارچوب‌ها و استانداردهای مختلف نظیر ITIL، ISO/IEC 20000، COBIT، ITSCMM استفاده شده است، می‌توان گفت این مدل در برگیرنده کلیه تجارب در حوزه مدیریت خدمات فناوری اطلاعات است.

مفهوم فرآیند در CMMI

در مدل CMMI هر فرآیند از اجزاء مختلفی تشکیل می‌شود. اجزاء کلیدی در هر فرآیند اهداف عمومی و اهداف اختصاصی آن هستند که با توجه به سطح قابلیت مورد انتظار باید تحقق یابند.

شرح اجزاء فرآیندها در مدل‌های CMMI

برای انجام برخی از فعالیت‌های عمومی باید فرآیندهای مشخصی از مدل CMMI پیاده‌سازی شوند. مثلا برای تحقق GP2.6، فرآیند مدیریت پیکربندی باید درسطحی پیاده‌سازی شود. یا مثلا برای تحقق GP3.1‌ فرآیند توسعه فرآیند سازمانی باید در سطحی خاص پیاده‌سازی شود.

اهداف عمومی برای نهادینه‌سازی فرآیندها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این اهداف عمومی که در همه فرآیندها وجود دارند عبارتند از :

    :GG1فرآیند انجام شده – فرآیندی که اهداف اختصاصی آن تحقق یابند.

   : GG2فرآیند مدیریت شده – یک نوع فرآیند انجام شده با ویژگی‌های زیر :

مطابق یک سیاست مشخص برنامه‌ریزی و اجرا شود.

از کارکنان ماهر استفاده می‌کند.

منابع کافی برای تولید خروجی مدیریت شده در اختیار دارد.

با ذینفعان مختلف ارتباط دارد.

   :GG3 فرآیند تعریف شده – یک فرآیند مدیریت شده است که :

 براساس فرآیندهای استاندارد سازمان ویژه‌سازی شده است.

 تجارب مرتبط با آن در نظام مدیریت فرآیندهای سازمان نگهداری می‌شود.

در رویکردی که CMMI به موضوع بهبود کیفیت خدمات و محصولات دارد، فرآیندها از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند. از این منظر هر فرآیند (در صورت استقرار) مجموعه‌ای از فعالیت‌ها، منابع انسانی و ابزارها را به یکدیگر متصل کرده و از طریق آن ارزش سازمانی را ایجاد می‌نماید. تجارب و توصیه‌های CMMI نیز با محوریت فرآیندها ارائه می‌شوند.

 اهداف سازمان

باید توجه کافی و دقیق به اهداف و خواسته‌های سازمان از پروژه‌های بهبود مبذول شود. این امر سبب می‌شود تا تمرکز بیشتر در حوزه‌هایی انجام شود که تاثیر بیشتری بر اهداف مورد نظر سازمان دارند. مثلا در اغلب این پروژه‌ها، یک هدف تحت عنوان «کاهش زمان عرضه خدمت به بازار» مطرح می‌باشد که نتیجه آن تمرکز بر بهبود فرآیندهای حوزه مدیریت پروژه خواهد بود.

جلب حمایت مدیران ارشد

مدیران ارشد از طریق تامین منابع مورد نیاز پروژه‌های بهبود نقش مهمی در موفقیت طرح دارند. اغلب می‌توان با ارائه نتایج پیشرفت سازمان‌هایی که از CMMI استفاده کرده‌اند، حمایت آن‌ها را جلب نمود.

روش‌های بهبود فرآیند در CMMI

مدل CMMI از مفهوم کلیدی سطوح برای ایجاد تحول یا بهبود در سازمان‌ها استفاده می‌کند. سطوح تعیین کننده مسیر ایجاد تحول در فرآیندهای سازمان هستند. مدل CMMI از دو سطح بلوغ و قابلیت برای ایجاد تحول استفاده می‌کند.

فرآیندها عموما موردی و برحسب تصادف شکل گرفته‌اند. موفقیت در سازمان بستگی به روحیه افراد دارد. خدمات ارائه شده عموما در محدوده بودجه و زمان مشخص ارایه نمی‌شوند.

فرآیندهای CMMI-SVC

فرآیند استقرار و ارائه خدمت (Service Delivery)

هدف از این فرآیند ارائه خدمات مطابق توافقنامه‌های ارائه خدمات است. این فرآیند مربوط به فرآیندهای استقرار و تحویل خدمات است.

نتیجه‌گیری

مدل‌های CMMI-SVC با توجه به اینکه دارای رویکرد مدل بلوغ است، برای استقرار در سازمان‌ها از مطلوبیت مناسبی برخوردار است. بدین معنی که هر سازمان، با توجه به سطوح بلوغ و قابلیت فعلی خود می‌تواند نسبت به انتخاب سطح بعدی اقدام نموده و تجارب مربوطه را پیاده‌سازی نماید.قبل از پیاده‌سازی مدل‌های CMMI-SVC، باید براساس اولویت‌ها و اهداف سازمان یکی از رویکردهای مرحله‌ای یا پیوسته انتخاب شده و فرآیندهای مورد ارتقاء تعیین گردند.    مدل‌های CMMI-SVCجامع‌نگر بوده و علاوه بر حوزه خدمات به سایر حوزه‌ها نظیر مدیریت پروژه، پشتیبانی و مدیریت فرآیند نیز می‌پردازد.

درباره‌ رضا رمضانی

رضا رمضانی

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*